Monday, Oct 23rd

Last update09:15:04 PM GMT

Trang chủ

35.000 người tốt nghiệp sư phạm chưa có việc làm: Thừa “lượng” nhưng thiếu “chất”

Email In PDF.

(PL&XH) - Nhiều năm trở lại đây, các ngành đào tạo giáo viên ở nhiều trường Đại học, Cao đẳng (ĐH,CĐ) luôn có chỉ tiêu tuyển sinh khá cao. Bất chấp thực tế, cả chục nghìn sinh viên tốt nghiệp các trường sư phạm rất khó kiếm việc làm. "Nghịch cảnh" này đang khiến dư luận lo ngại về khả năng lãng phí nhân lực, tốn kém thời gian, tiền của công sức của xã hội.

35.000 sinh viên đã tốt nghiệp sư phạm đang thất nghiệp...

Thực tế cho thấy, hầu như các tỉnh, TP trong cả nước đều có trường đào tạo giáo viên từ bậc tiểu học đến bậc THCS. Những năm gần đây, các trường không ngừng mở rộng, phát triển cả về quy mô, số lượng lẫn hình thức đào tạo. Chính vì thế, số lượng sinh viên ngành sư phạm ngày càng đông, nên ở hầu hết các tỉnh, thành, địa phương rơi vào tình trạng thừa giáo viên.

Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, đến thời điểm hiện nay, cả nước đang "dư thừa" khoảng 35.000 giáo viên bậc THCS và THPT. TP HCM từng là địa phương có nhu cầu lớn về tuyển giáo viên vào các trường công lập trong thời gian dài, nhưng năm học 2013 - 2014 cũng đã không bố trí được 1.400 cử nhân ngành sư phạm. Sở GD&ĐT tỉnh Phú Yên cho biết: Năm học 2014-2015, toàn tỉnh số giáo viên ra trường không kiếm được nơi giảng dạy lên đến 3.000 người. Riêng ở tỉnh Đắc Lắc, chỉ tiêu tuyển giáo viên năm học 2014-2015 là 100 người, nhưng sau thời gian thông báo, số giáo sinh nộp hồ sơ đăng ký dự tuyển lên tới gần 3.000 người.

Tình trạng "thừa" giáo viên đã trở thành vấn đề nan giải đối với nhiều địa phương như: Quảng Ngãi, Hà Tĩnh, Thanh Hóa... Có tình trạng, giáo viên phải "san sẻ" số tiết học để đồng nghiệp gọi là... có thời gian đứng lớp. Hay cũng có trường hợp được "điều động" sang làm thêm các công việc khác, không đúng chuyên môn. Thậm chí, có địa phương khi năm học mới bắt đầu, cực chẳng đã, đành ra thông báo không tuyển giáo viên.

Do ngành sư phạm được nhiều ưu đãi hơn so với các ngành khác, trong đó có việc miễn học phí, nên rất nhiều sinh viên, đặc biệt ở những vùng nông thôn theo học. Với hi vọng, tốt nghiệp ra trường sẽ có việc làm, cuộc sống gia đình bớt khó khăn và cũng là để đỡ đần cha mẹ. Nhưng, thực tế không đáp lại "kỳ vọng" đó của họ, là sự thất vọng khi... "không thể kiếm được việc làm", theo đúng chuyên môn được đào tạo.

Thống kê của Bộ GD&ĐT có tới 35. 000 sinh viên tốt nghiệp các trường sư phạm, hiện chưa kiếm được việc làm. Ảnh: TL

Đáng ngại...

Trao đổi với PV báo PL&XH về thực trạng trên, PGS. TS. Văn Như Cương, cho rằng: Về vấn đề đào tạo "thừa" cử nhân sư phạm lỗi trực tiếp do Bộ GD&ĐT. Đã không tư vấn cho học sinh một cách đầy đủ, chính xác. Thiếu dự báo về nhu cầu lao động trong khoảng thời gian 4 đến 5 năm tới, để có thể cho họ biết ngành nào thiếu nhân lực, ngành nào thừa.

"Nay đào tạo ra nhiều cử nhân sư phạm để rồi thất nghiệp gây lãng phí nghiêm trọng. Từ việc giáo viên không có việc làm sinh ra nhiều tiêu cực phát sinh – bôi trơn, chạy biên chế thậm chí cả trăm triệu để có được việc làm. Như vậy, đối với những cử nhân có hoàn cảnh gia đình khó khăn, thì làm sao có tiền xin việc và thất nghiệp là hiển nhiên" – PGS. Văn Như Cương nói.

Về các giải pháp tháo gỡ, theo PGS. TS. Văn Như Cương, chúng ta phải đào tạo phù hợp với thực tế. Ví dụ chương trình đào tạo sư phạm, theo hướng đổi mới của Bộ GD&ĐT có môn trải nghiệm hoạt động sáng tạo. Hoặc hướng tới dạy tích hợp. Nhưng thực tế là các trường sư phạm hiện nay lại không đào tạo các sinh viên để họ trở thành giáo viên giảng dạy môn này. Hiện chúng ta vẫn đào tạo giáo viên theo kiểu năng lực của trường sư phạm có gì thì dạy cho sinh viên thứ đó, chứ chưa quan tâm đến nhu cầu thực tế. Lẽ ra, việc chuẩn bị nhân lực cho giảng dạy chương trình mới, phải được tiến hành từ 4 đến 5 năm trước mới có thể đưa vào thực tế. Giải pháp cho việc này, một mặt phải đào tạo giáo viên mới. Mặt khác, những giáo viên cũ chưa đáp ứng được chương trình mới thì về trường Sư phạm học lại ít nhất 1 năm, nếu không thì ra khỏi ngành.

"Đã đến lúc chúng ta cần thu hẹp lại, chỉ tiêu tuyển sinh phải căn cứ trên kết quả dự báo cần bao nhiêu nhân lực để tuyển sinh tương ứng. Tránh để xảy ra tình trạng, tuyển 10.000 thí sinh sư phạm/năm, nhưng nhu cầu sử dụng chỉ là 1.000 người khiến 9.000 người ngồi chơi.

Tôi cho rằng phải hạn chế bớt các trường CĐ sư phạm ở các tỉnh, TP trong cả nước. Cần phải hướng đến đào tạo sư phạm chuyên nghiệp. Trước đây người ta mặc định sinh viên tốt nghiệp ĐH sư phạm sẽ dạy cấp 3, CĐ sư phạm dạy cấp 2... thì bây giờ các trường ĐH sư phạm phải đồng bộ đào tạo cử nhân sư phạm ở tất cả các cấp từ mầm non đến tiểu học" – PGS. TS. Văn Như Cương nói.

Có thể thấy, con số 35.000 giáo viên không có việc làm là rất lãng phí. Thế nhưng, thực tế, ở nhiều vùng sâu vùng xa của Tổ quốc hiện vẫn rất thiếu giáo viên, trong khi ở các vùng đồng bằng, hay TP lại có tới hàng chục nghìn người đã tốt nghiệp sư phạm... không kiếm được việc làm.

PGS. TS. Văn Như Cương: Đã đến lúc chúng ta cần thu hẹp lại, chỉ tiêu tuyển sinh phải căn cứ trên kết quả dự báo cần bao nhiêu nhân lực để tuyển sinh tương ứng". Ảnh: Sỹ Hào

Và chưa đáng ngại?

Ở một góc độ khác, PGS. TS. Lê Kim Long, Hiệu trưởng trường ĐH Giáo dục (thuộc ĐHQG Hà Nội) cho biết: Về tỷ lệ người học sư phạm thất nghiệp hiện nay, cần phải rạch ròi giữa hai việc đào tạo cử nhân sư phạm và đào tạo giáo viên sư phạm.

Theo PGS. TS. Lê Kim Long, chỉ cử nhân sư phạm mới khó xin việc, chứ không phải những người được đào tạo để trở thành giáo viên khó xin việc. Do vậy số liệu thống kê cho rằng 35.000 sinh viên tốt nghiệp các trường sư phạm đang thất nghiệp, cần phải làm rõ bao nhiêu trường hợp tốt nghiệp cử nhân sư phạm, bao nhiêu được đào tạo để trở thành giáo viên, như vậy mới đánh giá chính xác thực trạng.

PGS. TS. Lê Kim Long: "Các trường đào tạo sư phạm của ta không đến mức "vơ vét" sinh viên như dư luận lo ngại, bởi lẽ thực tế đào tạo ngành sư phạm không thu học phí." Ảnh: Sỹ Hào

PGS. TS. Lê Kim Long nhận định, vì điều kiện các trường còn khó khăn nên chất lượng đào tạo không cao – lực bất tòng tâm. Có nghĩa rằng, chất lượng sinh viên tốt nghiệp ở những môi trường có "điều kiện" hạn chế, thì khó có thể đáp ứng yêu cầu của công việc ở những vùng đòi hỏi trình độ năng lực cao.

"Trong bối cảnh ấy, quan điểm của tôi vẫn không nên dùng chữ "dư thừa giáo viên". Bởi lẽ, thứ nhất số học sinh trong một lớp học của chúng ta hiện rất đông, bình quân 45 đến gần 50 em/lớp. Nếu như, giảm sĩ số học sinh xuống còn 20 em/lớp theo mô hình chuẩn của giáo dục, thì số lượng 35. 000 sinh viên sư phạm đã tốt nghiệp, cũng không đủ. Vấn đề ở chỗ, điều kiện chưa cho phép chúng ta chia nhỏ lớp học, nên mới dẫn đến việc 35. 000 người tốt nghiệp sư phạm chưa kiếm được việc làm." – PGS. TS. Lê Kim Long nói.

Mặt khác, công tác tư vấn học đường của chúng ta cũng chưa triển khai hợp lý. Vấn đề tư vấn học đường có ba mảng, gồm: tư vấn tâm lý; tư vấn hướng nghiệp và tư vấn quan hệ xã hội. Ở các nước phát triển, phải cần đến 3 giáo viên được đào tạo theo từng mảng đó, để phụ trách việc tư vấn cho học sinh. Nhưng ở Việt Nam, do điều kiện hạn chế nếu không có 3 giáo viên chỉ cần một giáo viên được đào tạo kiêm nhiệm, thì con số 35. 000 nói trên cũng mới chỉ gọi là đủ đáp ứng nhu cầu. Bởi hiện nay cả nước có đến 30.000 trường, nhưng có thể thấy là công tác tư vấn học đường của chúng ta ở hầu hết các trường, chưa được chú trọng.

Vậy nên thay vì xóa bỏ các trường sư phạm, PGS. TS. Lê Kim Long cho rằng, các nhà hoạch định chính sách nên nhìn nhận đánh giá, để có thể đưa ra quyết định nên đầu tư kinh phí cho họ nâng cao chất lượng đào tạo, hay nên xã hội hóa.

Sỹ Hào - PL&XH


Add comment


Security code
Refresh